Was Perger de eerste?

Pas 35 jaar na het ontstaan van de fotografie maakten de inwoners van Tilburg kennis met de eerste fotografen in hun stad. Dit waren Duitse rondtrekkende fotografen die voornamelijk uit het gebied Noord-Rijn Westfalen kwamen waar in de 19de eeuw een enorme industriële revolutie plaatsvond. Vooral vanuit de industriestad Barmen vertrokken verschillende fotografen richting Nederland. Zo ook Hugo Perger die naar alle waarschijnlijkheid één van de eerste fotografen in Tilburg was. Maar het was niet de eerste stad in Nederland waar hij zijn fotografiekunsten aanbood.

Hugo Ludwig Perger
Zoon van Ludwig Stanis Lares Joseph Maria Perger en Maria Catharina Christina Krebs.
Niet zoals verondersteld in 1824 geboren maar op maandag 10 februari 1823 om 12.00 uur te Barmen Duitsland.

We weten dat hij rond 1860 zich als fotograaf vestigde in Den Haag en vertrok tussen 1862 en 1863 naar Tilburg. Er zijn echter maar drie foto’s van Tilburgers in de archieven waarvan bekend is dat deze door Perger zijn gemaakt.
We zien er hier twee, de ander ligt in een privé archief.

Maar…

We weten weinig over het leven van Hugo Perger en in de Tilburgse archieven kunnen we slechts één akte vinden waar zijn naam op staat. Op 5 januari 1864 gaat hij samen met de herbergier Antonius Stokkermans in Tilburg aangifte doen van het overlijden van zijn zwager de ‘Photographeur’ Friedrich Wilhelm Sternemann. Deze Sternemann die de Brabantse archieven hardnekkig Hernemann blijven noemen was getrouwd met Emma Maria Susanna Perger.

Er zijn vier familieleden rond 1860 vanuit Duitsland naar Nederland getrokken:

• Hugo Ludwig Perger 37 jaar
• Emma Maria Susanna Perger 34 jaar
• Georg Carl Julius Perger 20 jaar
• Frederich (Friedrich) Wilhelm Sternemann 24 jaar (echtgenoot van Emma)

Mogelijke theorie

Laten we er vanuit gaan dat de vier samen naar Nederland zijn gereisd, wel zo gezellig en vermoedelijk een stuk goedkoper. Hugo en zijn jongere broer Julius gaan hun fotografie praktijken eerst uitoefenen in Den Haag. Al snel blijkt dat Julius de echte fotograaf is en daar in het Haagse naam en faam weet te verwerven.

Het ziet er niet naar uit dat Emma en Friedrich met die twee zijn meegegaan naar ‘s-Gravenhage. Dus stel dat zij zich rond 1860 in Tilburg vestigden. Dan zal Photographeur Friedrich toch niet stil zijn gaan zitten terwijl zwager Hugo ruim 100 km verderop was?

Zou Friedrich Wilhelm Sternemann dan niet de eerste fotograaf in Tilburg kunnen zijn geweest? Wellicht had hij niet zo een mooi etiket om achter op zijn foto’s te plakken en zijn diverse foto’s van Tilburg uit die periode wel van zijn hand. Wie zal het zeggen?

Ik heb zo een idee dat Hugo Perger niet zo succesvol was met zijn fotografie in tegenstelling tot zijn jongere broer Julius. Hij heeft zijn broertje zijn succes gegund en is vermoedelijk in Nijmegen bij een collega fotograaf gaan werken. Misschien wel bij Julius Schaarwächter die ook uit Barmen afkomstig was.

Dat Hugo Perger in 1862 in Nijmegen was blijkt uit een notariële akte waarin hij toestemming geeft voor het huwelijk van zijn broer Julius. En dankzij die akte weten we dat hij naast fotograaf ook schilder was. Vanuit Nijmegen vertrekt hij naar Tilburg en gaat samenwerken met zijn zwager Friedrich. Maar Friedrich overlijdt in 1864. Hoelang Hugo nog als fotograaf actief is geweest in Tilburg is onbekend. Feit is dat hij in 1871 vanuit Hamburg op een schip naar New York is gestapt en daarna uit beeld is verdwenen.

Julius Perger

Julius Perger ontwikkelde zich in de jaren zestig van de negentiende eeuw tot een specialist op het gebied van het fotograferen van ingenieursarchitectuur. Tegelijkertijd had hij in ‘s-Gravenhage een goed aangeschreven portretatelier. Hij fotografeerde in opdracht van de Nederlandse Spoorwegen vooral veel bruggen. Perger is één van de negentiende-eeuwse fotografen die gedegen vakmanschap combineerde met artistiek gevoel.

Bronnen:

Regionaal archief Tilburg
Archief Den Haag
Archief Nijmegen
BHIC
RKD
Rijksstudio
Perger.nl

Header foto: Centrum tilburg rond 1860 verbeterd door digidoka.nl

Diversen Fotohistorie Nieuws Recensies