FMT bezocht het weekend van 13 en 14 april 2024 De Verdieping in Moergestel voor een expositie van Fotogroep Creativision. CreatiVision, opgericht in 2004, is ‘een actieve huiskamergroep in de regio Tilburg die jaarlijks exposeert’. De acht leden hebben een diversiteit aan fotografische interesses en kennis van technieken.
Op een zonnige zaterdag trof FMT een redelijk druk bezochte expositie aan. Diverse leden waren aanwezig ter hartelijke ontvangst van gasten en om hen de nodige toelichting te geven. We beschrijven enkele fotografische werken die ons opvielen.
Opvallend was het werk van Jeanne Figdor met veel foto’s die bewerkt zijn met Kunstmatige Intelligentie (AI) – nog een stapje verder dan Photoshop, zeg maar. Maar niet al haar werk (naar wij veronderstellen …). Sterk vonden we het drieluik ‘I’m Watching You’: grote abstracte werken waar één inktvisoog en twee vogelogen de bezoeker recht aankeken. De beelden, en met name de bewerking, doen ons denken aan het pointillisme, een schildertechniek van eind negentiende eeuw, gekenmerkt door het gebruik van stippen die ongemengd op het doek worden geplaatst. Het oog biedt in alle beelden houvast, waarbij Figdor ook koos voor de kleuren geel, rood en blauw die de serie als reeks verbinden. Krachtig werk – waarbij de beelden ook autonoom – hun werk doen. Overigens ook complimenten voor de soms gedurfde – maar geslaagde – uitsneden. Hoezo maar een halve snavel?
En nu we toch in het verleden duiken (oorsprong pointillisme), gaan we met fotograaf Marjan Bogers terug naar de Renaissance. Bogers maakte een tweetal portretten. Meisje en jongen, hebben geen naam, slechts Renaissance 1 en 2. Aan beide modellen is veel aandacht besteed, het duo is keurig in stijl gekleed. Het meisje valt op door haar prachtig gevlochten haar en donkere klassieke outfit. We zien dat alle huidonregelmatigheden zorgvuldig zijn weggepoetst en het model duidelijke regieaanwijzingen heeft gekregen hoe haar handen te houden. Hetgeen ook in die tijd het geval was – niet bewegen en een zodanige houding aannemen die lang vol te houden was – omdat een schilderstuk dagen in beslag kon nemen. Je ziet het meisje denken hoe lang het nog duurt voordat de schilder (uh, fotograaf) klaar is met zijn kunstwerk. Het resultaat is een vlijmscherp portret geheel in de daartoe behorende stijl. Met de jongen is het niet anders – ook hier een achtergrond zoals we die kennen van renaissanceschilderijen – een lieflijk landschap of geschilderde gordijnen. Bij de knul, zacht invallend licht van links – als mooi contrast met het meisje. Geen glimlach, maar wel alle tijd om lekker weg te dromen; met zijn prachtige blauwe ogen kijkt de jongen langs de lens weg. Ogen die van Bogers een mooie sparkle kregen die de foto afmaken. Goede huidretouche, wederom goed licht en keuze van kleurtoon. Meesterlijke beelden alsof je in het Rijksmuseum rondloopt.
Om in de schilderstijl te blijven komen we aan bij het werk van Diny Aerts – waarvan je in ons museum ook een expositie kunt bezoeken onder de titel ‘Door schildersogen‘. We gaan hier nader in op een drieluik van kleine zwart-wit contrasterende beelden in (haast schattige) kleine lijstjes met een groot wit kader. Aerts geeft er de titel ‘fotogravures’ aan – een proces waarbij een foto wordt omgezet in een afdrukbaar formaat op een lichtgevoelige plaat, die vervolgens wordt geëtst om een afdruk te maken. Dit ambachtelijke proces maakt gebruik van fotografische technieken om de afbeelding op de plaat te creëren.
Als we het onderwerp nader beschouwen, vragen we ons af of dit eigenlijk wel zo schattig is. Zo start de serie met een kruisbeeld dat vlekkerig gekaderd is, om opgevolgd te worden door een spiegelbeeld van wortels en takken. Wordt hier gespeeld met aarde en hemel, onder of boven, waar of niet waar? Om de reeks vervolgens af te sluiten met twee silhouetten die zomaar op zoek lijken te zijn naar hoop, houvast. Aerts laat ons met slechts drie foto’s opnieuw versteld staan door, met weglatingen van kleur en details, een eigen verhaal te vertellen.
Dat eigen verhaal wordt overigens ook vervolgd, en hoe! Toen we de fotograaf begroetten tijdens binnenkomst en haar vroegen hoe het met haar ging, zei ze: ‘Kijk maar’, waarna ze met haar vinger wees naar de expositie. Een cliffhanger dus. Maar als we later daadwerkelijk bij het werk aankomen, blijken slechts drie foto’s een heel verhaal te vertellen. Een verhaal waar je stil van wordt en welke de kwetsbaarheid van de auteur laat zien. We volstaan hier met een titel die Aerts vond in een boek (auteur Erik van Vos) dat ze las terwijl ze op zoek was naar een passende naam voor deze reeks: ‘Voicemail; ik ben op dit moment niet in de gelegenheid gelukkig te zijn. Probeer het later nog eens’. We laten het verhaal van de foto’s van moeder en dochter aan de aandachtige kijker over. Wel vragen we je extra te letten op het desaturatieve kleurgebruik én de krappe kadering, welke een dergelijk verhaal letterlijk en figuurlijk dichter op de huid brengen. Ben je tevens bewust dat het gebruik van reproducties (als in foto’s van – in dit geval – eigen foto’s), waarvan Aerts zich vaker bedient, een diepere laag kan toevoegen aan het verhaal dat je wilt overbrengen.
Een andere Creativisiondrager is Gerard van Dijk. Uit zijn werk selecteren we een vierluik met de titels ‘Way Out – Guard – Vague – In the Clouds’. Beelden van passages die van Dijk ongetwijfeld heeft uitgekozen vanwege het lichtspel. Zoals je ziet, heeft deze fotograaf een goed oog voor momenten waarbij buitenlicht het duel aangaat met binnenlicht in al haar facetten, facetten die de auteur extra aanzet met het gebruik van de app Distressed FX. Deze app voegt desgevraagd diverse texturen toe aan je foto’s die – geloof het of niet – ‘gewoon’ gemaakt zijn met een telefoon. Zo vertelde van Dijk ons dat hij voor deze serie gebruik maakte van zijn Samsung telefoon die hij vijf jaar geleden kocht. Maar telefoon of niet: deze fotograaf verstaat de kunst om vier op zichzelf staande foto’s met elkaar te verbinden. Wat gebeurt hier nu eigenlijk? Zijn de vluchtige mensen een schaduw voor ons als kijker, of is het juist de fotograaf die afstand lijkt te nemen? En let eens op al die convergerende lijnen, schaduwen en contrasten, die het doolhof van hide en seek nog extra beeldend benadrukken. Een sterke samenhangende serie waarbij je een speelfilm of, zo je wilt, een boek kunt dromen. Met dank aan van Dijk als inspirator. Hier worden we als FMT alleen maar blij van.
Van van Dijk gaan we tenslotte naar het werk van Frans van Groeninge met ‘Mystery in Yellow’(als onderdeel van een drietal kleurmysteries). Je vraagt je af waar je naar kijkt – maar gelijktijdig realiseer je jezelf wat dat er eigenlijk toe doet. Deze kleur geel maakt blij, de geometrische vormen kaderen goed – en verdraaid; is dat nu toch een stopcontact? Van Groeninge toont ons abstract werk dat onze fantasie heerlijk prikkelt. Kijk ik van buiten naar binnen, of andersom? Nu ja; ook deze auteur maakt de naam van de fotogroep Creativision waar.
Overall kunnen we stellen dat de geëxposeerde werken niet alleen technische bekwaamheid laten zien maar ook diepgaande creativiteit en expressie, waardoor de toeschouwer wordt uitgenodigd om te reflecteren en te absorberen. De variëteit in benaderingen, van AI-bewerkingen tot klassieke portretten en abstracte composities, getuigt van een rijke en vruchtbare creatieve omgeving die Fotogroep Creativision biedt. Veel werken hebben voor FMT bijgedragen aan een levendig en inspirerend gesprek over fotografie als kunstvorm.
Meer informatie over Fotogroep Creativision vind je op hun website: fotogroep-creativision.nl