De Carte de Visite was een kleine foto waarop één of meerdere personen stonden, opgeplakt op een stukje karton ter versteviging. De Fransman André Disdéri was de bedenker van deze fotovorm en vroeg er in 1854 patent voor aan. De foto zelf was een albumine afdruk op dun katoenhoudend papier. Gedurende de tijd werden de uitvoeringen steeds mooier, het karton werd bedrukt met de naam van de fotograaf of het fotoatelier. Het verzamelen van deze kleine foto’s van familie en kennissen werd een ware rage over de hele wereld. Voor het opbergen van de foto-visitekaartjes kon men prachtige insteekalbums kopen.
In Tilburg werd de Carte de Visite geïntroduceerd door Hugo Perger en Karl Festge. Maar de rage barste in Tilburg echt los toen Adriaan van Beurden zijn zaak opende in de Heuvelstraat.
Achterkanten van Carte de Visite | Bron Regionaal Archief Tilburg
Adriaan van Beurden
Adriaan werd in 1843 geboren en was de zoon van spinner Simon van Beurden en Adriana Maria Vermeer. In 1871 trouwde hij met de in Duitsland geboren Magdalena Margaretha Niederau. Het echtpaar kreeg maar liefst twaalf kinderen.
Familie van Beurden | Bron Regionaal Archief Tilburg
Adriaan nam in 1868 het voormalig atelier van Festge over in de Heuvelstraat en specialiseerde zich in het maken van CDV en Kabinet foto’s. De houten camera’s die gebruikt werden voor de Carte de Visite hadden 4 tot soms wel 8 lenzen. Zo kon men meerdere afbeeldingen tegelijk verkrijgen op één glasnegatief. Het negatief werd vervolgens op het lichtgevoelige albumine papier gelegd en in daglicht gelijkmatig belicht. Het belichte papier werd uitgewassen met water en behandeld met chemicaliën om een bepaalde kleur te verkrijgen (meestal sepia). Om de afdruk houdbaar te maken werd deze gefixeerd in natriumthiosulfaat en vervolgens weer gespoeld met water. De foto’s werden los gesneden van elkaar en op een stukje karton geplakt.
In 1869 verhuisde Adriaan met zijn spulletjes naar de Comediestraat, waarvan in 1881 de naam werd gewijzigd in de Willem II straat. Door de foto’s die hij maakte van de sterfkamer en het monument van Willem II kreeg hij in 1874 het predicaat Hofleverancier. Adriaan maakte dit echter interessanter voor de commercie door op zijn foto’s Hoffotograaf te vermelden.
Na het overlijden van Adriaan van Beurden werd de zaak voortgezet door zijn zoon Sjef van Beurden, die vervolgens weer werd opgevolgd door zijn zoon Leo. Leuk om te vermelden is dat de huidige zaak van Frans van Aarle aan de Korvelseweg misschien niet zou bestaan zonder Adriaan van Beurden. Frans van Aarle (senior) is als assistent begonnen bij van Beurden en is vervolgens in 1946 voor zichzelf begonnen.
Natuurlijk waren er in het 19de eeuwse Tilburg ook andere fotografen die de Carte de Visite maakten:
- De broers Gerardus en Wilhelmus Kerremans 1870-1878
- Joseph Swaab 1874-1875
- Antoine Schumaker 1875-1877
- Johannes de Rooij 1879-1884
- Vader en zoon Gerritsen 1884-1886
- Johannes de Lavieter 1884-1890
Opvallend portret
Ons oog viel op dit portret van Kapitein H.C.H. van Roessel (1877-1907) gemaakt door Adriaan van Beurden. Natuurlijk is de grote snor van deze man opzienbarend.
Deze markante persoonlijkheid uit de Zomerstraat maakte zich verdienstelijk in de schutterij en kreeg daarom de erenaam Kapitein van Roessel. Op oude leeftijd nam hij nog deel aan hippische evenementen in de binnenstad en trok te paard over De Heuvel.
Diversen Fotohistorie Nieuws Recensies
Bronnen voor dit artikel:
Cubra
Brabant Wiki
Regionaal Archief Tilburg
Collectie Fotomuseum Tilburg