In maart van 1901 werd foto atelier A. Héron geopend in de Bischop Zwijsenstraat te Tilburg. Het was een filiaal van de fotograaf Adolf Héron die een studio in Rotterdam had, de zaak in Tilburg werd geëxploiteerd door Paul van Wulven en de kunstschilder Henri Berssenbrugge. In 1902 verbraken de heer Héron en zijn partner van Wulven de zakelijke band met Berssenbrugge, hij ging tot 1906 alleen verder onder de naam Au Héron.
De creativiteit van Henri Berssenbrugge uitte zich al in de fotostudio in Tilburg, het werden niet altijd de standaard van borst tot kruin portretjes. Zo werden er fietsen en muziekinstrumenten van mensen de studio in gesleept, kinderen namen hun speelgoed mee en ging hij vaak op locatie aan de slag. Henri trok in zijn vrije tijd met de camera graag naar het buitengebied rondom Tilburg en maakte daar foto’s van het boerenleven.
Henri Berssenbrugge
Henri is in 1873 geboren te Rotterdam en op 86 jarige leeftijd overleden in Goirle. Na zijn zakelijke avontuur in Tilburg ging hij terug naar zijn geboorteplaats. Zijn fotografische onderwerpen waren vooral de mens en cultuur, de natuur had minder zijn interesse. Tussen 1909 en 1916 trok hij langs diverse steden in België waar hij pittoreske straatjes, steegjes en historische gebouwen fotografeerde. Maar Tilburg stond na zijn vertrek ook nog regelmatig op zijn fotografische route.
Picturalisme
Het picturalisme was een stroming binnen de fotografie die zijn hoogtepunt kende tussen 1890 en 1910. Het is vergelijkbaar met het impressionisme, maar werd na 1910 steeds minder toegepast door de opkomst van het modernisme. Picturalisten wilden duidelijk maken dat fotografie ook een kunstvorm is, zij probeerden met gebruik van licht en veelal soft-focus de schilderkunst te imiteren. Daarnaast waren zij heel erg bezig met druktechnieken en manipulatie in de donkere kamer om tot bijzondere resultaten te komen.
De Nederlandse Club voor Foto-Kunst (de NCvFK) speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van het Picturalisme in Nederland. Deze club werd onder andere door de fotografen Adriaan Boer en Johan Huijsen opgericht, Henri Berssenbrugge sloot zich na de oprichting erbij aan. Henri werd internationaal gezien één van de bekendste picturalisten uit Nederland.
Er valt echter weinig van het picturialistisch werk van Henri te tonen omdat het meeste onder auteursrechten valt. Hieronder wel een foto van Digna Roovers-Verploegh in die stijl en vermoedelijk gemaakt door Berssenbrugge. Naast zijn fotografie was hij ook begenadigd kunstenaar en vaardig in het maken van portrettekeningen.
Van Rotterdam naar Den Haag
Hij verhuisde in 1916 vanuit Rotterdam naar Den Haag en trouwde in 1919 met de Tilburgse Joanna Melis, Vanaf 1921 had hij een portretatelier aldaar in de Zeestraat 65. Gedurende de 10 jaar dat hij in Rotterdam werkzaam was liet hij voor de stad een flinke fotografische erfenis achter. In de beeldbank van de stad Rotterdam kun je de straten, gebouwen en mensen bewonderen voordat het plat gebombardeerd werd door de Duitsers.
Hij liet zijn atelier in Den Haag inrichten door de architect Jan Wils en de schilder Vilmos Huszár die daarvoor inspiratie haalden uit de opkomende stroming De Stijl. De studio bestaat niet meer in zijn originele staat, maar de foto gemaakt door Jan Wils geeft een redelijke indruk.
Van Den Haag naar Goirle
In 1939 werd Henri getroffen door een lichte beroerte en moest maanden rust houden. Dat was het begin van het einde voor zijn loopbaan.
Op 1 juli 1942 werd het atelier formeel opgeheven. Het huis werd verkocht, hij en zijn vrouw verhuizen naar de Stevinstraat 300 in Scheveningen. Eind november van dat jaar moesten ze daar vanwege de aanleg van de Atlantikwall evacueren en vertrekken naar Brabant. Ze gingen wonen in Villa Blanca aan de Tilburgseweg 176 in Goirle. In 1954 verhuizen ze even verderop naar nummer 139.
Op 4 mei 1959 overleed Henri Berssenbrugge te Goirle.
Bronnen:
Regionaal archief Tilburg
Archief en Beeldbank Rotterdam
Archief Den Haag
RKD
Universiteit Leiden