Ik kreeg deze grootformaatfoto van een vriendelijke man die wist van mijn interesse in oude foto’s. De dame lag tussen de spullen in de kringloopwinkel van zijn zoons aan de Ceramstraat in Tilburg en verblijft nu in mijn appartement. Ze is op een prachtig bruin karton geplakt, omlijst met gepreegde kaders, haar blik naar beneden gericht met een lichte glimlach die mij doet denken aan de Mona Lisa.
De identiteit van de kunstenaar achter dit portret, de ‘Leonardo da Vinci’ ervan, blijft onbekend, en de ware identiteit van de dame blijft ook verborgen. Daarom noem ik haar maar Mona; die naam zou zomaar een plekje kunnen hebben in het bevolkingsregister van Tilburg.
Vakmanschap
Bij het zien van dit portret herkende ik meteen de hand van een meester erin. De fotograaf heeft gebruik gemaakt van één lichtbron (waarschijnlijk een lamp) aan de linkerzijde. Maar het licht is niet zomaar links geplaatst; we zien hier duidelijk een perfect gebruik van het zogenaamde Rembrandtlicht. Deze veelgebruikte techniek is te herkennen aan de lichtdriehoek onder het oog aan de schaduwzijde.
Wanneer we inzoomen op de ogen, zien we dat de zachtheid in de foto is verkregen door een subtiele onscherpte. Er is scherp gesteld op het rechteroog (voor ons links) en met het juiste diafragma is er een lichte onscherpte ontstaan op de voorgrond. Let ook eens op het parelsnoer, hoe mooi het scherpe detail overgaat in vervaging.
Emotioneel
Hoe langer ik naar dit portret kijk, des te meer raakt het mij. De combinatie van de technische uitvoering en haar houding en uitdrukking emotioneert mij. Ze staat erop alsof ze haar gezicht naar mij toe gaat draaien om te vertellen wie zij is, hoe haar leven eruitzag. Haar ogen stralen iets liefs uit in combinatie met die lichte glimlach; ze is feestelijk gekleed met een ketting, een polka dot jurk en daarop een stoffen roos.
Hoewel ik waarschijnlijk nooit zal achterhalen wie de fotograaf is, vind ik de manier van portretteren sterk lijken op die van Martien Coppens (1908-1986). Deze Brabantse fotograaf richtte zich voornamelijk op het vastleggen van boerenfamilies, kerken en kathedralen. Een groot deel van zijn werk is overgedragen aan de Brabant-Collectie; ik raad je aan eens op hun website rond te kijken.
Foto gerestaureerd door digidoka.nl